Giấy dó là gì:
Giấy dó là loại giấy được sản xuất từ vỏ những cây dó (như dó giấy, dó liệt…), theo quy trình thủ công được truyền lại qua nhiều thế hệ ở một số làng nghề ở Việt Nam. Giấy dó được dùng cho vẽ tranh trong mỹ thuật dân gian Việt Nam, đặc biệt là để làm giấy điệp cho tranh Đông Hồ, hay lưu giữ các tài liệu, nhờ vào nhiều ưu điểm, nổi bật nhất là độ bền theo thời gian.
Lịch sử giấy dó:
Nguyên liệu chủ yếu của giấy dó vùng Kinh Bắc và Hà Nội là cây dó giấy. Một số nơi khác còn dùng cây dướng, cây dó liệt.
Cây dó giấy (danh pháp khoa học: Rhamnoneuron balansae)
Đặc tính của giấy dó:
Giấy dó có đặc tính xốp nhẹ, bền dai, không nhoè khi viết vẽ, ít bị mối mọt , hoặc dòn gãy, ẩm nát.
Giấy dó xốp, nhẹ do nguyên liệu, cách chế biến, xử lý nguyên liệu và công nghệ sản xuất giấy dó quy định. Giấy dó có cấu trúc dạng sợi, các xơ sợi li ti cố kết với nhau tựa mạng nhện, nhiều lớp, không theo thứ tự sợi ngang, dọc như tấm lụa dệt, mà theo dạng chuyển động brown, đa chiều. Giấy dó có trọng lượng riêng bằng khoảng một nửa các loại giấy sản xuất công nghiệp.
Tại các Trung tâm Lưu trữ Quốc gia, trong số những tài liệu giấy, thì tài liệu giấy dó có tuổi thọ cao nhất. Các tài liệu giấy dó là những loại tài liệu được sản sinh lâu đời nhất, từ khi các phương tiện bảo quản chưa được phát triển.
Bắt màu, hút ẩm và thoát ẩm: Vì xốp nên giấy dó rất dễ bắt màu khi viết, in. Cách nhiệt, cách âm, thẩm âm, cháy kiệt: Cũng vì xốp nên giấy dó cách nhiệt, cách âm tốt, do có cấu trúc dạng sợi đa chiều.
Sản xuất giấy dó:
Nghiên cứu tại các cơ sở sản xuất giấy dó ở Việt Nam cho thấy, về cơ bản, giấy dó sản xuất thủ công, không có tác động hoá chất tạo axít trong giấy. Vỏ cây dó được nấu và ngâm trong nước vôi với thời gian ba tháng, bóc bỏ lần vỏ đen đi, giã bằng cối và chày rồi dùng chất nhầy từ cây mò (chi Clerodendrum) tạo hỗn hợp kết dính. Hỗn hợp này gọi là “huyền phù” mà người thợ sẽ pha với nước độ lỏng hay đặc tùy theo loại giấy.
Khi seo giấy, người thợ dùng “liềm seo” (khuôn có mành trúc, nứa hay dây đồng ken dày) chao đi chao lại trong bể bột dó. Lớp bột dó trên liềm chính là tờ giấy dó sau khi kết thúc công đoạn ép, phơi, sấy, nén hay cán phẳng. Xơ dó kết lại với nhau, như cái mạng nhện nhiều lớp, tạo nên tờ giấy dó. Sự kết mạng như vậy đã làm cho tờ giấy xốp. Vì xốp nên giấy rất nhẹ. Sau cùng là phơi hoặc sấy.
Các công cụ sản xuất hầu như bằng tre, gỗ và dùng ánh sáng tự nhiên để làm khô giấy. Giấy dó được sản xuất theo quy trình này không có độ axít dẫn đến tuổi thọ cao. Một số tài liệu cho rằng giấy dó có độ tuổi thọ tới 500 năm.
Ứng dụng của giấy dó:
In sách: ngày xưa người Việt in bằng công nghệ in giấy bản trên ván gỗ. Ngày nay có thể sử dụng công nghệ in phun hoặc in laser để in.
Ghi chép :thích hợp với sử dụng bút lông, vẽ tranh dân gian.
Đồ chơi Trung Thu, vàng mã, làm quạt, bao bì, giấy chống ẩm, sản xuất tấm cách âm, cách nhiệt, làm màng loa máy thu thanh.
Ứng dụng của giấy dó trong lĩnh vực đèn trang trí
Đèn bàn giấy dó Việt Make
Ngoài việc sử dụng giấy dó để làm tranh để vẽ, làm quạt, hay làm đèn lồng trong các sự kiện truyền thống, giấy dó cũng đã trở thành một biểu tượng của nghệ thuật thủ công và truyền thống văn hóa của Việt Nam.
Trong những năm gần đây, nhiều nghệ nhân và doanh nghiệp trong đó có Việt Make đã thực hiện sáng tạo và hiện đại hóa đèn giấy dó, kết hợp nó với công nghệ LED và thiết kế sáng tạo để tạo ra các sản phẩm đèn giấy dó hiện đại và độc đáo. Điều này đã giúp đèn giấy dó truyền thống tiếp tục tồn tại và phát triển trong thế kỷ 21.
Một trong những đặc điểm nổi bật của đèn trang trí bằng giấy dó là tính thân thiện với môi trường của chúng. Hầu hết những chiếc đèn này được làm từ các nguyên liệu bền vững. Không chỉ chúng làm từ chất liệu tôn trọng môi trường, mà còn phát ra ánh sáng mềm mại dễ chịu cho mắt và tạo cảm giác dễ chịu cho tâm hồn.
Nơi sử dụng đèn giấy dó trang trí
Đèn giấy dó có thể được đặt ở nhiều vị trí khác nhau:
Phòng khách: Khu vực trung tâm phòng khách bạn có thể treo một chiếc đèn giấy dó có hoạ tiết hoa văn ấn tượng. Nó không chỉ làm cho không gian trở nên nổi bậc và sang trọng hơn mà còn làm tăng sự thoải mái cho những vị khách của bạn.
Khu vực phòng ăn: Treo một chiếc đèn giấy dó với bóng đèn có chỉ số CRI cao trên bàn ăn để tạo không gian ấm cúng cho các bữa tối và cuộc họp gia đình. Đèn giấy dó sẽ tạo ra một bầu không khí ấm áp và chân thực, làm cho bữa ăn trở nên đặc biệt hơn. Hãy chọn một mẫu có hoa văn tinh tế hoặc một thiết kế đơn giản tùy thuộc vào phong cách trang trí của bạn.
Phòng ngủ: Tăng cường không gian thoải mái và thư giãn của phòng ngủ của bạn với một chiếc đèn bàn giấy dó đặt trên bàn đêm hoặc treo một chiếc đèn tường. Chúng có thể tạo một môi trường yên bình thúc đẩy giấc ngủ và làm giảm bớt căng thẳng cho mắt của bạn với ánh sáng diệu nhẹ phát ra từ bên trong đèn.
Khu vực ngoài nhà: Không chỉ giới hạn trong nhà, đèn giấy cũng có thể làm điểm nhấn tuyệt vời cho khu vực bên ngoài căn nhà của bạn. Treo chúng trên sân thượng, trong vườn hoặc dưới khu vực ngoài trời để tạo ra không gian ấm cúng và lãng mạn cho các buổi tối dạo chơi hoặc tiệc ngoại ô.
Sản phẩm đèn giấy dó Việt Make
Đèn bàn giấy dó: Những sản phẩm đèn bàn giấy dó Việt Make được thiết kế tối giản với hình trụ tròn, hoạ tiết trên đèn được tạo hình từ việc ép cánh hoa và lá khô, mỗi hoạ tiết trên đèn đều chứa đựng một câu chuyện và một thông điệp riêng. Việc kết hợp giữa giấy dó và nghệ thuật ép lá khô và cánh hoa khô là một sự sáng tạo, những chiếc đèn đều mang một vẻ đẹp mộc mạc nhưng chứa đựng 1 vẻ đẹp hài hoà và độc đáo.
